Page content

Belangrijke weetjes over gezonde vetten

Belangrijke weetjes over gezonde vetten

In deze blog ontdek je belangrijke weetjes over gezonde vetten

Even kennismaken met VET:

– Onverzadigde vetten
– Verzadigde vetten
– Geoxideerde Vetten
– Transvetten

Verzadigde vetten die voornamelijk in dierlijke producten voorkomen, maar ook in plantaardige bronnen zoals palmvet en kokosolie.

Onverzadigde vetten die voornamelijk in alle oliën voorkomen.

Onverzadigde vetten zijn weer te verdelen in:

Meervoudig-onverzadigde vetten en dat is de omega 3 en omega 6
Enkelvoudig-onverzadigde vetzuren dit is de omega 9

De omega 3 en 6 zijn essentieel wat betekent dat het lichaam dit niet zelf kan aanmaken en je het dus vrijwel elke dag via de voeding binnen moet krijgen.

Wat zijn geoxideerde vetten?

Geoxideerde vetten zijn vetten die te lang hebben opengestaan of zijn blootgesteld aan warmte en licht. Ze bevatten daardoor giftige bestanddelen en omdat de moleculaire structuur is veranderd, zijn ze voor je lichaam niet langer herkenbaar en zorgen ze voor vrije radicale binnen het lichaam.

Gevolgen van vrije radicalen door oxidatie zijn:

• Lichamelijke veroudering
• Schade aan huid en bindweefsel
• kankerbevorderende eigenschappen

Verzadigde vetten meest veilig? (verzadigd)

De verzadigde vetten (dierlijke vetten, kokosvet) zijn het minst gevoelig voor oxidatie. Dit maakt het dan ook tot de beste keuze om in te bakken, frituren, of om als smeersel te gebruiken. Hoe stabiel een vet is, hangt af van het aantal bindingen. Hoe meer dubbele bindingen een vet heeft, hoe gevoeliger het is voor oxidatie.

Omega 3 vetzuren en zuurstof (meervoudig onverzadigd)

Omega 3 (visolie, lijnzaadolie) is een van de populairste vetzuren deze tijd. Het is een vetzuur met veel goede eigenschappen. Daarom zie je het nu ook in zo veel producten terug. Het punt is dat omega 3 vetzuren het minst stabiel zijn van alle vetzuren. Dit komt doordat het meervoudige onverzadigde vetzuren zijn. Omega 3 kan bijvoorbeeld niet blootgesteld worden aan zuurstof. Zo kun je bijvoorbeeld beter lijnzaadcapsules nemen in plaats van lijnzaadolie. Het is niet voor niks dat je omega 3 vaak in capsules ziet om zo min mogelijk in contact te komen met de buitenlucht. Wat je vaak terugziet, is dat er nog vitamine E aan toegevoegd wordt als antioxidant tegen oxidatie.

Omega 6 vetzuren (enkelvoudig onverzadigd)

Wat is er zo nu slecht aan het verhitten van plantaardige vetten?

Plantaardige vetten (noten, zaden, zonnebloemolie, omega 6) zijn redelijk stabiele vetten. Plantaardige vetten behoren tot de essentiële vetzuren en zijn enkelvoudig onverzadigd. Een gezond type vet zou je zeggen, toch? Dat is het zeker, maar wat men niet weet is dat de meeste plantaardige vetten niet verhit mogen worden. Het verhitten van plantaardige vetten zorgt ervoor dat vetten kunnen gaan oxideren, ze worden ranzig en zorgen voor vrije radicalen. Gebruik plantaardige vetten dus niet om in te verhitten, maar eet je noten rauw en gebruik je zonnebloemolie bijvoorbeeld als dressing bij je salade.

Omega 9 vetzuren (enkelvoudig onverzadigd)

Omega 9 vetzuren worden voornamelijk gewonnen uit olijven en avocado’s. Omega 9 is alweer wat stabieler dan omega 3 en 6. Wat betekent dit? Waar omega 3 niet bloot kan staan aan zuurstof en omega 6 niet verhit mag worden, kan omega 9 enigszins nog verhit worden voordat het zijn keerpunt krijgt en ranzig wordt (gaat oxideren). Omega 9 is dus prima te gebruiken als dressing of om (liever niet) licht in te bakken (136 C)
Transvetten
Transvetten zijn fabrieksvetten die door een chemisch proces gehard worden. Verzadigd vet is van zichzelf al hard en smelt pas bij een bepaalde temperatuur. Transvetten stammen af van plantaardige oliën en zijn altijd vloeibaar. Erg misleidend zijn dan ook de margarines, halvarine en de bak en braad vetten. Maar transvetten zitten ook in chips, koek, gebak en alle kant-en-klare producten. Transvetten zijn goedkoop, lang houdbaar en makkelijk te transporteren.

Transvetten veroorzaken:

• Hart- en vaatziekten
• Slecht cholesterol
• Diabetes

Tot slot

Zoals je ziet zijn verzadigde, meervoudig en enkelvoudig onverzadigde vetten allemaal gezonde vetten en behoren we ze net als groenten elke dag te eten voor een goede vitaliteit. Nu weet je ook hoe je vetten het best kunt eten en wat wel of juist niet te doen.Een klein overzicht:

• Omega 3, zo min mogelijk blootstellen aan de buitenlucht oxideert al bij kamer temperatuur (visolie, lijnzaadolie)
• Omega 6, niet verhitten (plantaardige olie, noten, zaden, margarines)
• Omega 9, enigszins te verhitten (liever niet) (olijven, olijfolie, avocado’s)
• Verzadigd vet, om in te bakken (ghee, roomboter, reuzel, ossewit, kokosolie)
• Transvetten, zoveel mogelijk beperken (margarine, koekjes, gebak, koffiecreamer, kant-en-klare producten)

Nu je weet hoe je vetten kunt gebruiken en er mee om te gaan. Probeer dagelijks van alles wat binnen te krijgen. Dit kun je bijvoorbeeld doen door 2x per week vette vis te eten (Omega 3) dagelijks noten (omega 6) olijven en olijfolie (omega 9) als dressing voor bij je salade en kokosolie, roomboter (verzadigd vet ) om in te bakken.

Doe je gezondheid er een voordeel mee!
Met gezonde groeten,

Mathijs Bos & het VASEF Team